Belijdenissen

Vroege kerk
In de eerste eeuwen na Christus had de kerk al te maken met diverse dwaalleren. Uit die tijd stammen de 3 oude belijdenissen:

• Apostolische Geloofsbelijdenis
• Geloofsbelijdenis van Nicea
• Geloofsbelijdenis van Athanasius

3 Formulieren van enigheid
In de 16e en 17e eeuw, kort na de Reformatie, zijn de zgn. 3 Formulieren van Enigheid ontstaan. Dat betreffen de volgende belijdenissen:

• Nederlandse Geloofsbelijdenis
• Heidelbergse Catechismus
  
• Dordtse Leerregels
  

Van deze 3 Formulieren van Enigheid is de Heidelbergse Catechismus wel de bekendste. In mijn kerk wordt geregeld aan de hand van deze Catechismus gepreekt.

Aversie?
In mijn geloofsontwikkeling heb ik een periode gekend, waarin ik maar weinig moest hebben van deze belijdenissen. Ik vond ze maar stoffig, niet meer van deze tijd, ja zelfs belemmerend voor mijn geloof! Ik kon er bijvoorbeeld niet tegen als iemand antwoordde met een stukje uit de Catechismus, in plaats van met een bijbeltekst. Zo kreeg ik een bepaalde aversie tegen de belijdenissen. En ik denk dat ik niet de enige ben...

Denkfout
De fout die ik daarbij maakte was dat ik de belijdenissen daarvan de schuld gaf. Maar het probleem zit niet in de belijdenissen, maar in de manier waarop je ermee omgaat! Ik heb dat in ieder geval bij mezelf geconstateerd, en merk dat ook wel bij anderen in gesprekken.

Gebrek aan kennis
Achteraf moet ik zeggen dat ik dat er bij mij sprake was van een gebrek aan kennis van Gods Woord, de Bijbel. Zoals ik ook in ‘ontdekkingstocht’ heb beschreven, heeft het bij mij lang geduurd voordat de Bijbel echt open ging. En dat is nu precies de oorzaak geweest van mijn verkeerde omgang met (en kijk op) de belijdenissen. Het ontbrak mij aan voldoende kennis van Gods Woord, de Bijbel. Maar de laatste anderhalf jaar is de Bijbel voor mij echt open gegaan. En ik merk dat ik nu ook de belijdenissen weer meer ga waarderen.

Intentie
Door dit alles is het mij ook veel duidelijker geworden wat de intentie is van de belijdenissen. Het nooit of te nimmer de bedoeling geweest dat ze op hetzelfde niveau als de Bijbel zouden komen te staan. Ook is het nooit de bedoeling geweest dat ze voor de Bijbel zouden schuiven. Nee, ze willen juist alle aandacht verleggen naar Gods Woord!

Houding
De belijdenissen zijn zeer waardevolle instrumenten, hulpmiddelen, om de Bijbel te leren kennen. Ik denk dat dit al grote winst zou betekenen: als we leren minder krampachtig met de belijdenissen om te gaan. Enerzijds ontmoet ik mensen met aversie, zoals ik die ook heb gehad. Anderzijds, ontmoet ik mensen die, naar het schijnt, de belijdenissen bijna als Gods Woord zien — misschien wel als tegenreactie. Onze houding tegenover de belijdenissen is belangrijk, niet alleen voor onszelf, maar ook voor wat we uitstralen naar onze kinderen, en naar anderen toe.