De kern

Wat is nu gereformeerd? Om dat uit te leggen, ontkomen we niet aan een stukje kerkgeschiedenis. We moeten terug naar de Reformatie in de 16e eeuw en komen dan uit bij mannen als Luther en Calvijn. In die tijd worden belangrijke kernwaarden van het christelijke geloof herontdekt. Het gaat om de zgn. 5 sola's:

• Soli Deo Gloria (alleen tot eer van God)
• Sola Gratia (door genade alleen)
• Sola Scriptura (de Schrift alleen)
• Sola Fide (door geloof alleen)
• Solus Christus (Christus alleen)

Soli Deo Gloria — leven tot Gods eer
Als je eens goed nadenkt over wat nu onze hoogste doel is als mens hier op aarde, dan zul je — als het goed is — moeten uitkomen bij: God de eer geven. Wij zijn geschapen tot Gods eer (Jesaja 43:7). Hem niet eren (of verheerlijken) wordt ons aangerekend als de oorzaak van ons verduisterd hart (Romeinen 1:20-23). Tot Gods eer leven, dat uit zich in het doen van Gods wil. Jezus heeft dat omschreven als: ’U zult de Here, uw God, liefhebben met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand.’ En: ’U zult uw naaste liefhebben als uzelf.’ (Mattheüs 22:37-39).

Gereformeerd-zijn, dat is: leven tot Gods eer.

Sola gratia—leven uit Genade
Het woord genade in de bijbel kan ook wel vertaald worden met ‘gave’ of ‘gift’. En zo is God: Hij is een gevende God! Dat heeft Hij het allermeest laten zien in zijn Zoon Jezus Christus, die zijn leven gaf voor zijn schapen. Efeze 2:4-5 zegt: ‘God echter, die rijk is aan erbarming, heeft, om zijn grote liefde, waarmede Hij ons heeft liefgehad, ons, hoewel wij dood waren door de overtredingen mede levend gemaakt met Christus, – door genade zijt gij behouden’. En in het eerste hoofdstuk van het Johannes-evangelie lezen we: ‘Immers uit zijn volheid hebben wij allen ontvangen zelfs genade op genade’ (Johannes 1:16). Dubbele genade: door genade zijn we behouden, en door genade mogen we groeien in een heilig leven, tot eer van God.

Gereformeerd-zijn, dat is: leven uit genade!

Sola Scriptura—leven van Gods Woord
Wat echt christelijk is, dat vinden we in de Schrift, de bijbel, Gods Woord. Daarin openbaart God de Waarheid. Gods Woord, dat is héél de bijbel, het Oude en het Nieuwe Testament. Vaak wordt daar een tegenstelling tussen gemaakt. In het OT zou het alleen maar gaan om leven naar de Wet en zo je eigen gerechtigheid verdienen, terwijl het in het NT juist gaat om leven uit genade. Maar als je goed het OT leest, dan valt op dat God zich daar ook op tal van plaatsen presenteert als een God van genade, een God die vergeeft. Bijv. in Exodus 34:6 waar God zich toont aan Mozes: ‘De HERE ging aan hem voorbij en riep: HERE, HERE, God, barmhartig en genadig, lankmoedig, groot van goedertierenheid en trouw’.

Gereformeerd-zijn, dat is: leven van Gods Woord en naar Gods Woord, de bijbel.

Sola Fide—leven door het geloof
Het Woord van God vraagt om geloof. Dat was al zo in het paradijs. De satan verdraaide echter Gods Woord om daarmee de mens te verleiden en maakte het zo tot een leugen. In Adam en Eva hechtten wij toen meer geloof aan die leugen dan aan Gods Woord, de Waarheid. Daar zit nu juist de kern van ons probleem. Wij hebben zoveel moeite om God op zijn Woord te geloven. Toch is dat de manier waardoor God ons verlossen wil. Wij hebben deel aan Gods genade in Christus door (het kanaal van) het geloof. Door dat kanaal (van het geloof) ontvangen we niet alleen vergeving van de zonden. Ook heilig leven voor God kan alleen door het geloof in Christus Jezus. ‘De rechtvaardige zal uit het geloof leven.’ (Romeinen 1:17b). Goddank is ook het geloof een gave van God, genade dus.

Gereformeerd-zijn, dat is: leven uit genade door het geloof in Jezus Christus, elke dag.

Solus Christus—leven door het Leven
Christus is alles. Werkelijk alles. Hij is geworden: onze wijsheid, rechtvaardiging, heiligmaking en verlossing (1 Korinthe 1:30). Het gaat in de eerste plaats om Hem als Persoon. Er staat niet: Hij gééft ons wijsheid, rechtvaardiging etc. Nee, Hij ís dat allemaal voor ons geworden. Het gaat erom of wij aan Hem verbonden zijn. Hij is de Ware Wijnstok (Johannes 15:1-11), wij zijn de aan Hem verbonden ranken. Als we aan Hem verbonden zijn, dan stroomt zijn Leven door ons. Het Leven van de Geest. Zo kunnen wij, die van onszelf dood zijn, leven, tot eer van God. Allemaal enkel uit genade. Want: ’uit Hem is het, dat gij in Christus Jezus zijt, die ons van God is geworden: wijsheid, rechtvaardigheid, heiliging en verlossing’ (1 Korinthe 1:30).

Gereformeerd-zijn, dat is: leven door Hem die het Leven zelf is (Johannes 11:25).

Christelijk of Gereformeerd?
Met deze 5 sola’s wordt de kern van het christelijke geloof samengevat. Alles wat hiervan afwijkt kun je typeren als niet-christelijk. En daarmee kunnen we typeren wat gereformeerd-zijn inhoudt: telkens weer uitkomen bij wat écht christelijk is.

Zo zijn er veel mensen die zich wel christen noemen, maar toch afwijken van deze 5 sola’s. Zij geloven bijvoorbeeld niet in Solus Christus (Christus alleen). Ze denken dat je ook via andere godsdiensten bij God kan uitkomen. Daarmee wijken ze ook af van het Sola Scriptura (de Schrift alleen), want Christus zelf zegt in de bijbel: ‘Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij.’ (Johannes 14:6).

Gereformeerd staat dus niet tegenover christelijk. Gereformeerd-zijn wil juist écht christelijk zijn. Als dat niet zo is, dan wordt ook de naam ‘gereformeerd’ ten onrechte gebruikt.